Najpierw załatwia się dokumenty i pogrzeb, potem zgłoszenia do instytucji i świadczenia, a na końcu sprawy majątkowe i spadkowe. Kolejność ma znaczenie, bo prawie każda kolejna sprawa wymaga aktu zgonu, a część z nich ma własne terminy liczone od dnia śmierci.
Pierwsze dni wyglądają podobnie w każdej rodzinie: karta zgonu, urząd stanu cywilnego, zakład pogrzebowy, telefon do najbliższych. To jest część, którą ludzie zwykle przechodzą sprawnie, bo ktoś ich prowadzi za rękę.
Problem zaczyna się po pogrzebie, kiedy zakład pogrzebowy kończy swoją rolę, a zostaje kilkanaście instytucji, kilka umów i mieszkanie, za które ktoś płaci. Nikt wtedy nie mówi, w jakiej kolejności to robić, więc rodziny robią to chaotycznie i tracą czas na powroty po brakujące dokumenty.
Podstawowa zasada jest jedna: zanim zaczniesz cokolwiek załatwiać, weź kilka odpisów aktu zgonu. Prawie każda instytucja poprosi o własny egzemplarz, a jeżdżenie po nie osobno kosztuje najwięcej czasu.
Kolejność działań, krok po kroku
- Odbierz kartę zgonu i zarejestruj zgon w urzędzie stanu cywilnego. Poproś od razu o kilka odpisów aktu zgonu.
- Ustal z zakładem pogrzebowym przebieg pochówku i sprawdź, czy zmarły miał wykupioną polisę albo umowę, która to obejmuje.
- Zgłoś zgon tam, skąd wpływały świadczenia, i sprawdź, czy rodzinie przysługuje zasiłek pogrzebowy oraz renta rodzinna.
- Powiadom pracodawcę, banki, ubezpieczycieli i dostawców usług. Zbierz umowy, które trzeba wypowiedzieć.
- Sprawdź, czy zmarły pozostawił zobowiązania. To decyduje o sposobie prowadzenia spraw spadkowych.
- Ustal krąg spadkobierców i umów czynności u notariusza albo skieruj sprawę do sądu, jeżeli zgody nie ma.
- Zgłoś nabycie majątku właściwemu urzędowi skarbowemu. Terminy w tej sprawie są krótkie i liczone od konkretnego zdarzenia.
- Zajmij się mieszkaniem, pojazdem i rzeczami. To zwykle najdłuższa część całej sprawy.
Jakie dokumenty są potrzebne?
- Karta zgonu i akt zgonu, najlepiej w kilku odpisach
- Dowód osobisty zmarłego i dokumenty osoby zgłaszającej
- Dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, gdy występujesz o świadczenia
- Umowy, polisy, dokumenty rachunków i zobowiązań
- Dokumenty majątkowe: księga wieczysta, dowód rejestracyjny, umowa spółdzielcza
Co z terminami?
Część spraw po śmierci ma terminy liczone od dnia zgonu albo od innego zdarzenia, na przykład od dowiedzenia się o dziedziczeniu. Nie podajemy tu liczb, bo różnią się w zależności od rodzaju sprawy i bywają zmieniane. Sprawdzamy je zawsze u źródła, dla konkretnej sytuacji, i to jest pierwsza rzecz, którą robimy po przyjęciu sprawy.
Najczęstsze błędy
- Zamówienie jednego odpisu aktu zgonu i powroty do urzędu po kolejne
- Podpisywanie oświadczeń spadkowych przed sprawdzeniem zobowiązań zmarłego
- Odkładanie wypowiedzenia umów, przez co opłaty naliczają się miesiącami
- Zajmowanie się mieszkaniem przed ustaleniem, kto jest właścicielem na papierze
- Zakładanie, że instytucje same wymienią się informacją o zgonie
Nie musisz prowadzić tego sam.
Opisz sytuację w kilku zdaniach. Odpowiemy, co da się przejąć i na jakich zasadach. Rozmowa telefoniczna i odpowiedź na opisaną sytuację są bezpłatne.
Opisz swoją sytuacjęKiedy warto oddać sprawę?
Warto oddać sprawę, gdy instytucji jest kilkanaście, gdy w rodzinie nie ma jednej osoby, która to poprowadzi, albo gdy mieszkasz w innym mieście i każda czynność oznacza wyjazd.
Pytania, które zwykle padają dalej
Ile odpisów aktu zgonu zamówić?
Więcej niż jeden. Prawie każda instytucja chce własny egzemplarz, a dojazd po kolejny odpis kosztuje więcej niż sam dokument. W praktyce rodziny zamawiają kilka i mimo to często wracają po następne.
Czy trzeba zgłaszać zgon do każdej instytucji osobno?
Tak, poza wyjątkami wynikającymi z przepisów. Instytucje nie wymieniają się tą informacją automatycznie, więc brak zgłoszenia oznacza, że umowa albo świadczenie są dalej rozliczane.
Od czego zacząć, jeśli nie wiem, co zmarły miał?
Od korespondencji z ostatnich miesięcy i od historii rachunku, na który wpływały pieniądze. Te dwa źródła pokazują większość instytucji, umów i zobowiązań.
Czy można załatwiać te sprawy zdalnie?
Dużą część tak, pod warunkiem posiadania właściwego umocowania i ustalenia adresu do doręczeń. Obecności wymagają zwykle czynności notarialne, opróżnienie mieszkania i odbiór niektórych dokumentów.
Oddaj tę sprawę, zamiast ją prowadzić
Przejmujemy całość: instytucje, dokumenty, terminy i majątek. Ustalamy zakres oraz zasady rozliczenia na piśmie, zanim cokolwiek zrobimy. Jeżeli to nie jest sprawa dla nas, powiemy to od razu i wskażemy właściwy adres.
Ta strona należy do sytuacji: Ktoś bliski odszedł. Zobacz, co prowadzimy w takich sprawach.